Pracownia 54

Exodus do wirtualnego świata- rozważania drugie

Autor: Grzegorz D. Stunża

03.02, 2008

exodus-do-wirtualnego-swiata-rozwazania-drugie

Jestem w trakcie lektury “Exodus to the Virtual Wolrd. How Online Fun is Changing Reality” autorstwa wspomnianego w poprzednim wpisie Edwarda Castronovy. Castronova jest obecnie jednym z najbardziej znanych analityków rzeczywistości sieciowych gier i powyższa książka nie jest jego pierwszym poważnym wytworem. Jest za to na pewno pierwszą pozycją autora, do której dotarłem. Wstyd się przyznać, ale wcześniej o Castronovie nie słyszałem (bo też temat sieciowych gier nie interesował mnie dość mocno) i najnowszy tom rozważań badacza znalazłem przekopując zasoby jednej z polskich księgarni.

Nie będę dzisiaj streszczał książki, nie będzie to recenzja. Castronova, który jest wielkim fanem gier (rodzinie dziękował za to, że mógł w spokoju napisać książkę i obiecał, że nareszcie spędzą razem trochę czasu, np. grając w gry), na razie delikatnie przeraził mnie zarysowaną wizją przyszłości. Wizją krok po kroku nadchodzącej rewolucji, która radykalnie zmieni relacje społeczne. Zapewne nie będzie to rewolucja jednodniowa i nie obejmie od razu, a może nigdy całej ludzkiej populacji. Niewątpliwie jednak my, żyjący w obrębie zachodniej cywilizacji, doświadczymy (doświadczamy?) przewrotu na własnej skórze.

Cóż to będzie za zmiana? Jak pisałem wczoraj- Castronova uważa, że popularyzacja sieciowych gier i gier komputerowych w ogóle (a mniej więcej co roku średnia wieku graczy podnosi się o rok, co świadczy o tym, że jeśli raz zaczęliśmy grać, będziemy już zawsze korzystać z komputerowej rozrywki) doprowadzi do zmiany społecznego krajobrazu.

Ciekawe, czy dojdzie do momentu, kiedy komunikacja w sieci przeważy nad komunikacją twarzą w twarz. Wiem, że dzieje się tak codziennie, sam większości kontaktów dokonuję przez internetowe kanały komunikacyjne. Czy okaże się za kilka lat, że np. podwórkowa gra w piłkę zupełnie przeniesie się do mieszkań, gdzie, zamiast jak w grze “Fifa” klikając myszką, będziemy kopać piłkę w stronę ekranu-ściany, oglądając zachowania kolegów, grających ze swoich domów, na ekranie? Jak twierdzi Castronowa- przyszłość to nie hełmy i rękawice. Wystarczy zanurzanie się do sztucznych światów przez zwyczajny monitor.

I być może za kilka lat polityk politykowi nie będzie mógł zarzucić wychowywania się na podwórku, bo podwórko przeniesie się do “wirtualnej przestrzeni”, a zarzuty zamienią się w przytyki w rodzaju “ja, w przeciwieństwie do Donalda T. nie wychowywałem się w “World of Warcraft”. Przesadzam? Wydaje mi się, że nie za bardzo.

Castronova na szczęście nie należy do grona tych, którzy wyłącznie opisują i snują przerażające wizje (przeczytałem na razie zaledwie fragment, nie wiem, jakie będą wnioski podsumowujące), ale stara się również włączyć w konstruowanie nadchodzącej przyszłości. Jest współtwórcą sieciowej gry o nazwie “Arden: World of William Shakespeare”, gdzie zamierzał testować teorie ekonomiczne. Gra jest o tyle wydarzeniem, że nie ma to być kolejna komercyjna produkcja. Castronova otrzymał na produkcję gry 250 000 dolarów z fundacji MacArthur.

Pojawił się jednak problem. Jak podaje za Castronovą “Technology Review”:

gra nie jest zabawna (…) potrzeba zagadek i potworów, inaczej ludzie nie będą chcieli grać (…) odkąd tym, czego naprawdę potrzebuję, jest świat z dużą ilością graczy, bym mógł uruchomić eksperymenty, zdecydowałem, że potrzeba mi zupełnie innego podejścia”

Okazuje się, że 250 000 dolarów to za mało, żeby uruchomić poważną sieciową grę. Wystarczy zestawić grant na tworzenie “Arden” z 75 milionowym budżetem “World of Warcraft”. Castronova przestrzega, niech to będzie ostrzeżenie, dla wszystkich, którym się wydaje, że mogą skonstruować sieciową grę. I dodaje, że wziął na siebie za dużo, chcąc połączyć aspekt edukacyjny gry z aspektem badawczym.

W każdym razie, życzę autorowi i badaczowi powodzenia. Na pewno pieniądze nie zostaną zmarnowane i kto wie, czy nie będą sygnałem dla świata nauki, że może warto uruchomić większe kwoty do budowy gier konkurujących z komercyjnymi pozycjami. Możliwości badawcze, ale i edukacyjne gier przygotowywanych przez uniwersytety byłyby na pewno większe niż komercyjnie nastawionych światów.

Być może rozwiązaniem byłoby skorzystanie z mikronacji- są tworzone oddolnie, nie mają sztywnych i niezmiennych reguł, a ludzie sami tworzą rozrywkę, nie czekając, aż ktoś poda im tematy zabawy. Pytanie tylko, czy pomimo coraz większego usieciowienia “realnego świata” i zacierania granicy “real- wirtual”, nasze poczynania badawcze, edukacyjne itd. nie są tylko wymówką do ucieczki z namacalnej rzeczywistości. Cóż, wątpliwości są potrzebne. Jak napisała studentka, odpowiadając na pytanie o możliwości edukacyjnego zastosowania wirtualnych państw (nie podaję nazwiska, bo cytuję bez zgody) i co częściowo można odnieść do wszystkich sieciowych gier:

Jednak moim zdaniem jest to zajęcie dla ludzi, którzy posiadają dużo wolnego czasu i nie wiedzą jak go spożytkować konkretnie. Zamiast popracować nad sobą , co by im w przyszłości mogło przynieść w realu podobne pozycje w społeczeństwie. Wolą się tylko w to zabawiać. Chowają się za kurtyną monitora i kryją swoje pragnienia o pięknym sprawiedliwym państwie. Jeszcze mam jedna uwagę na temat , kto bierze udział w takich grach ? Zdecydowanie są to mężczyźni. Wniosek jaki się nasuwa ? ….. Mężczyźni są wiecznymi chłopcami

Mikronacje, Społeczności wirtualne

Exodus do wirtualnego świata- rozważania pierwsze

Autor: Grzegorz D. Stunża

03.02, 2008

exodus-do-wirtualnego-swiata-rozwazania-pierwsze

Podczas aktywności w wirtualnym państwie, w dniu, kiedy dużo czasu poświęcałem na wirtualne życie, przyszła mi do głowy przerażająca myśl. Pomyślałem, że emocje związane z wirtualnym życiem- osiąganie sukcesów, zdobywanie tytułów np. awangardy proletariatu (czy też analogicznych tytułów szlacheckich), wygrana w wyborach, sukces opowiadania lub spodobanie się naszego najnowszego utworu muzycznego, są tak realne, a właściwie nie różnią się od emocji przeżywanych w “prawdziwym” świecie, że można by żyć tylko w świecie “wirtualnym” (wirtualność mikronacji nie jest większa niż np. “Wirtualnej Polski”- komunikaty są zapośredniczone przez kanały komunikacyjne internetowym meta medium, wszyscy mają jednak świadomość, że chodzi o “alternatywną rzeczywistość”).

Świadomie wyżej zaznaczyłem terminy “realny” i “wirtualny” w cudzysłowiu. Otóż uważam, że granica między nimi zaciera się i nawet tak fikcyjny twór jak wirtualne państwo jest jak najbardziej związany z “typową rzeczywistością” (zwłaszcza w warstwie kreacji kulturowej, mechanizmów państwowych itp.). Pomyślałem, że całkiem możliwe jest życie, podczas którego przez większość czasu moglibyśmy funkcjonować w “sztucznej rzeczywistości” (jednoznaczne określenie co prawdziwe, a co wirtualne, zwłaszcza w epoce nieustannego zapośredniczania komunikatów przez media jest trudne, a być może nawet niemożliwe). I zastanowiłem się na własnym przykładzie- pracuję na uczelni jeden dzień z pięciu dni roboczych. Pozostałe przeznaczam na zgłębianie wirtualnego państwa, biorąc aktywny udział w życiu mikronacyjnej rzeczywistości. Tam, pomimo świadomości “alternatywnego świata”, przeżywam silne emocje, dyskutuję, spieram się, rywalizuję w wyborach, tworzę muzykę lub teksty prasowe, które są oceniane i wartościowane przez społeczność. Mogę tam robić właściwie wszystko, co mi się podoba. Co prawda nie widzę moich współmieszkańców tak, jak dzieje się to w Second Life i świat nie jest jak w SL już w dużej mierze wykreowany razem ze ściśle ustalonymi regułami gry. Cała komunikacja odbywa się za pomocą listy dyskusyjnej, stron WWW i komunikatorów i kreacja wirtualnej kultury opiera się w dużej mierze na wyobraźni, to jednak nie sądzę, by odbiegało to od najlepiej wygenerowanych wizualnie sztucznych światów (przeciwnie, amatorskość i niekomercyjność mają swoje pozytywne aspekty, ale o tym w innym wpisie).

I jak napisałem wyżej- wyobraziłem sobie na własnym przykładzie człowieka silnie zanurzonego w alternatywną rzeczywistość, możliwość spędzenia życia głównie w “sztucznej rzeczywistości”. Nie potrzebowałbym dużo. Wystarczyłoby mi łóżko, ubikacja, prysznic i coś do jedzenia. I nie dziwiłem się specjalnie, kiedy w książce Edwarda Castronova’y “Exodus to the Virtual World. How Online Fun is Changing Reality” przeczytałem o tym, że uczestnikom “wirtualnych światów” nie potrzeba do życia wiele- łóżko, coś do jedzenia i ubikacja. Co prawda Castronova pisze o światach w rodzaju “Second Life”, gdzie ogromnym przyciągaczem jest możliwość zarabiania pieniędzy, które można później wystawić na giełdzie i sprzedać za prawdziwe dolary. Jednak sama motywacja uczestników konkretnego “sztucznego świata” nie ma specjalnego znaczenia. Castronova pisze nawet, że wciągnięci w alternatywny świat komputerowych sieciowych gier (można przez chwilę założyć, że tak jest) nie musielibyśy być wcale tłustymi, obleśnymi typami zatopionymi w przyciasny fotel. Skąd! Można przecież grać w gry, które opierają się na fizycznej aktywności gracza.

Na szczęście nie słyszałem jeszcze w żadnej mikronacji o kimś, kto nie wychodzi z domu i nie uprawia klasycznej aktywności fizycznej. Być może jest to związane z faktem, że uczestnikami w dużej mierze są uczniowie, studenci i ludzie w okolicach trzydziestki. Chociaż wiek nie jest uzasadnieniem. W kreskówce “South Park”, która wyśmiewa wszystko, co można i czego nie można wyśmiewać, jeden z odcinków poświęcony był grze “World of Warcraft” i nosił tytuł “Make Love not Warcraft”. Bohaterowie- grupka dzieciaków, zdenerwowani faktem, że jeden z użytkowników niszczy grę od wewnątrz, postanowili wziąć sprawy w swoje ręcę i spędzili tydzień (lub dłużej) przed komputerami. Odchodzili jedynie do ubikacji, jedli wyłącznie pizzę donoszoną przez mamę jednego z chłopców. Ogromnie przytyli, na twarzach, z racji zaniedbania higieny, potworzyły się im potworne pryszcze i stali się paskudni. Tak mocno wciągnęła ich misja w “wirtualnym świecie” (przy okazji warto zwrócić uwagę na to, jak dzieci i młodzież rozumieją podtrzymywanie relacji społecznych- najlepiej widać to w początkowej części filmu, kiedy ojciec Stana zwraca uwagę synowi, że przez cały weekend gra w gry i nie kontaktuje się z kolegami…).

South Park - Make Love, Not Warcraft

Add to My Profile | More VideosCo prawda uważam, że wirtualne państwa można zaliczyć do sieciowych gier, to jednak zdecydowanie różnią się od komercyjnych gigantów nastawionych na “realny” zysk. Ale dlaczego tak jest i czy rzeczywiście mam rację, będę się zastanawiał nieco później. Niepokojące jest jednak to, że przywołany wcześniej Castronova uważa, że w przeciągu kilku/ kilkunastu lat nastąpi exodus do “wirtualnej rzeczywistości”, w miarę popularyzacji sieciowych gier i dobrego sprzętu komputerowego. Upodabnianie się “sztucznej rzeczywistości” do tej prawdziwej, możliwość tworzenia, zarabiania pieniędzy i ekonomiczne związki z “realnym” światem i poświęcanie coraz więcej czasu na “wirtualne interakcje” w świecie gry, może być większą rewolucją niż wszystkie, jakie dotąd znamy. I być może przekonamy się o tym zupełnie niedługo.

Mikronacje, Społeczności wirtualne

Wielki G – nowy Wielki Brat w natarciu

Autor: Piotr Siuda

30.01, 2008

Oto kilka artykułów na temat Google, które ukazały się w ostatnim czasie:

YouPorn Blocked by Google.de – post na blogu Mashable, o tym jak niemieckie Google postanowiło zadbać o moralność, usuwając z wyników wyszukiwania pornograficzną stronę YouPorn. Google stwierdził, że strona została uznana za nielegalną – z jakich powodów tego już nie podaje.

Google browser rumors surface again – post na CNecie mówiący o tym, że Google szykuje własną przeglądarkę internetową. Autor dowodząc, że wkrótce pojawi się tego rodzaju produkt, skojarzył następujące fakty:

-firma zarezerwowała już domenę gbrowser.com,
- CEO Google’a Eric Schmidt w przeszłości powiedział, że jest możliwe zbudowanie przeglądarki
- patrząc na portfolio aplikacji, które w chwili obecnej posiada i cały czas rozbudowuje google, stwierdzić można, że stworzenie przeglądarki, która ułatwiłaby ich używanie, jest zasadne.

Google Health na horyzoncie - AntyWeb za Blogoscoped pisze o Google Health, serwisie, który wystartuje już wkrótce, a który zbierać będzie informacje dotyczące zdrowia użytkowników, przebiegu ich choroby, zaleceń wydawanych przez lekarzy, itp. Cytując AntyWeb:

Sam serwis będzie oferował przeróżne funkcjonalności. Przykładem chyba najbardziej oczywistym jest szukanie porad lekarskich związanych z naszą chorobą. W naszym profilu w serwisie będziemy mogli zapisywać objawy i postęp naszej choroby. Serwis sam postara się znaleźć najlepsze źródła informacji na temat naszego schorzenia i oczywiście przekaże je nam. Każda aktualizacja naszego dziennika choroby będzie związana z aktualizacją porad i informacji jakie wyszuka dla nas serwis.

I dalej:

W celu podania maksymalnej ilości danych pozwalających dobrać odpowiednie informacje medyczne serwis będzie zbierał wszystkie informacje związane z naszym zdrowiem oraz z historią zdrowia naszej rodziny. W systemie będzie również możliwość budowania bazy z lekarzami, którzy prawdopodobnie również będą mieli dostęp do serwisu.

Oto screeny z Google Earth:

Na koniec parę odnośników do artykułów o staraniach Google czynionych w celu zwiększenia swojej obecności w Chinach. Państwo środka to jak wiadomo rynek, na którym pozycja firmy Brina i Page’a nie jest zbyt mocna:
Google To Increase Investment In China
Google Takes Stake In Tianya.cn
Google Launches Answers in China

Powiem szczerze, że czytałem te wszystkie artykuły nie tyle z przerażeniem ile z lekkim przestrachem. Hegemon, jakim jest Google, nie ustaje w ciągłych próbach zwiększania swojej dominacji, poprzez zdobywanie rynku na coraz to nowych obszarach. Taka sytuacja oczywiście nie dziwi, bo właśnie po to istnieje każde przedsiębiorstwo mające na celu maksymalizację zysku.

W wypadku Google jednak taką działalność należy monitorować, ponieważ rodzi ona sporo obaw. Ogromna potęga i monopolistyczna pozycja firmy już w tej chwili przekłada się na ogromną władzę. Search Economy, czyli walka o jak najwyższą pozycję w wyszukiwarce, daje monopoliście niewyobrażalną wręcz kontrolę nad firmami. Sam przekonałem się o niej wówczas, gdy pracowałem w pewnej firmie internetowej, która została przez Googla ukarana (dwumiesięczny ban, którego przyczyny pominę). Kara polegała na przesunięciu w wyszukiwarce pozycji serwisu o kilkadziesiąt „stopni” w dół. Nie muszę chyba wyjaśniać dlaczego i w jak drastyczny sposób przyczyniło się to do obniżenia liczby unikalnych użytkowników odwiedzających serwis. Inny przykład, nieco nawet drastyczniejszego działania Google, podaję na początku postu (serwis YouPorn). Znana jest również historia Moncriefa, który założył sklep internetowy, przez jakiś czas znajdujący się bardzo wysoko w wynikach wyszukiwania. Wskutek, tzw. Google Dance (zmiana algorytmów wyszukiwania) Moncriefe niemal zbankrutował. Chociaż Google usuwa lub każe serwisy według ustalonych przez siebie zasad (zwykle za nieetyczne, tzw. czarne SEO [pozycjonowanie serwisów]), to przecież nic nie stoi na przeszkodzie, aby firma je zmieniła. W każdym razie manipulowanie wynikami wyszukiwania i w ten sposób skłanianie użytkowników do działania w sposób, w jaki życzy sobie firma Brina i Page’a, nie jest wcale niemożliwe.

Aby tego było mało, Google „chce” dowiadywać się o użytkownikach jego produktów coraz więcej. Przykładem wspomniane przeze mnie aplikacje (ale również wiele innych) takie jak strona startowa, przeglądarka internetowa, Google Health. Ta specyficzna „inwigilacja” prowadzić może do tego, iż gromadzone będą o użytkownikach dane nie tylko o sieciowej aktywności, ale i zupełnie inne, z innych sfer ludzkiego życia. Tylko od Google zależy, jak owe dane firma wykorzysta.

Jak sądzicie, czy moje obawy i lekki strach są uzasadnione? Czy jednak uwierzyć w hasło Google „Don’t Be Evil”?

Fotografia: charlesc (CC)

Bez kategorii

Mikronacje w zwierciadle socjologii

Autor: Piotr Siuda

26.01, 2008

Mikronacje to raczej działka GDS, który dosyć dużo o tym pisze i z tego co wiem, jest aktywnym członkiem jednego z wirtualnych państw funkcjonujących w „polskiej” sieci. Mimo tego i ja postanowiłem „ugryźć” ten temat, choć nieco inaczej niż Grzesiek, czyli nie z perspektywy pedagoga, który stara się „odnaleźć” i opisać edukacyjne oraz wychowawcze aspekty uczestnictwa w tego rodzaju społecznościach.

Zainteresowałem się v-państwami jako socjolog, który dużo swojego czasu i energii poświęca na analizowanie, badanie i opisywanie różnorodnych aspektów społeczności wirtualnych. Surfując po różnorodnych cyber-państwach, oglądając ich strony, będąc pod ogromnym wrażeniem wszystkiego, co się z nimi wiąże (flagi, godła, własna historia, władze, religia, własna TV, gospodarka, itd., itp.), przyszła mi do głowy pewna myśl – przecież czegoś takiego nie było jeszcze nigdy w historii społeczności wirtualnych!

Krótko mówiąc, dla socjologia badającego wspólnoty internetowe, v-państwa stać się mogą niezwykle ciekawym obszarem badawczym, z jednego prostego względu. Są to specyficzne i nietypowe społeczności, w których zachodzą procesy rzadko (jeśli w ogóle) występujące w innych e-wspólnotach.

Zwróćmy uwagę chociażby na strukturę nierówności tego rodzaju wspólnot. Na ogół podkreśla się, że w wirtualnych społecznościach nie ma jakiejś wyraźnej „klasy dominującej”, grupy internetowe nie są obciążone tradycyjnymi barierami społeczno-ekonomicznymi, hierarchią, itp. Nie ma jakiejś wyraźnej struktury nierówności – po prostu albo się jest członkiem, albo nie. Społeczności wirtualne są raczej „poza” podziałami statusowymi istniejącymi w „realu”, „rozmywają” je i likwidują. Nie tworzą również nowych, rzec można, wirtualnych podziałów statusowych (wyjątkiem może być pozycja moderatora, administratora, która jednak nie wiąże się z jakimiś specjalnymi profitami). Inaczej rzecz ma się z v-państwami, które co prawa również „odcinają się” od „realnej” struktury nierówności, ale kształtują nową, charakterystyczną tylko dla siebie – wystarczy przyjrzeć się strukturze władzy Księstwa Sarmacji czy Mandragoratu Wandystanu.

Mikronacje z całą pewnością tworzą najbardziej rozbudowaną hierarchię pozycji i statusów ze wszystkich znanych mi społeczności wirtualnych. Zwykle najwyżej usytuowany jest oczywiście władca danego państwa, inni rządzący i sprawujący funkcje publiczne. Oprócz tego mamy wiele innych pozycji, klas i warstw społecznych (przedsiębiorcy, naukowcy, itd.). Im wyżej ktoś jest w hierarchii, tym większy ma wpływ na funkcjonowanie wirtualnego państwa. Wydaje się, że w związku z tak silnie rozbudowaną hierarchią, nasileniu podlegać mogą również, na ogół dość słabo rozwinięte w społecznościach wirtualnych, procesy kontroli społecznej.

Dla socjologa interesujący się wydać może również stopień, w jakim v-państwa budują tożsamość zbiorową swoich członków. Warto starać się odpowiedzieć na pytanie - czy nie czynią tego w znacznie większym stopniu niż inne społeczności wirtualne? Dziać tak może się dlatego, że opierają się na przynależności i odrębności o wiele bardziej niż inne internetowe wspólnoty. Eksponują na swoich stronach charakterystyczne tylko dla nich symbole narodowe, zbiory praw, historię, czasami nawet walutę, religię czy język. Opierają się ponadto w ogromnym stopniu na zaangażowaniu członków i ich wzajemnej współpracy.

Władza w mikronacjach, kontrola społeczna czy budowanie tożsamości zbiorowej ich członków to chyba tylko niektóre z aspektów, którymi zająć się mogliby socjologowie, a które świadczą o specyficzności tego rodzaju wspólnot wirtualnych.

Między innymi o tym mówił będę na konferencji w Kielcach, na którą już wkrótce się wybieram (napiszę zapewne o tym, w którymś z kolejnych postów).

Mikronacje, Społeczności wirtualne

Exodus do wirtualnego świata- rozważania drugie

Exodus do wirtualnego świata- rozważania pierwsze

Wielki G – nowy Wielki Brat w natarciu

Mikronacje w zwierciadle socjologii

Szukaj

Archiwum

Kategorie

Ostatnie posty

Ostatnie posty

Kategorie

Archiwum

Linki